De 'verklaring van geen bezwaar' bij je vertrek uit Nederland: juridische onzin die je borg gijzelt

Een gebruiker van House Hunter — noem hem Carlos — huurde een appartement in Rotterdam-Zuid. Toen hij terugkeerde naar Spanje, hield de verhuurder zijn borg van €2.400 vast. De reden? Carlos moest eerst een 'verklaring van geen bezwaar' overleggen, ondertekend door een Nederlandse notaris, voordat de borg werd terugbetaald.

Carlos belde ons panisch. Hij had zijn vlucht terug naar Madrid al geboekt, had geen tijd om naar een notaris te gaan, en de verhuurder weigerde zonder dat document ook maar een cent over te maken. Het klonk officieel. Het klonk Nederlands. Het klonk onontkoombaar.

Het was volstrekte onzin.

De 'verklaring van geen bezwaar' is geen document dat ook maar iets met huurrecht of borgteruggave te maken heeft. Het is een term die verhuurders lenen uit een compleet andere hoek van het Nederlandse recht om internationale huurders te intimideren. En het werkt, omdat de meeste expats niet beter weten.

Ik zie dit scenario terugkeren bij gebruikers uit Amsterdam, Utrecht, Den Haag — steden waar veel internationale huurders zitten die bij vertrek extra kwetsbaar zijn.

In de Nederlandse wet heeft de 'verklaring van geen bezwaar' (VGB) een specifieke betekenis, maar geen enkele daarvan heeft met wonen of huren te maken. Het is een document dat door overheden wordt afgegeven in het kader van veiligheidsscreening — denk aan functies bij defensie, inlichtingendiensten, of vergunningen voor activiteiten die de openbare orde raken, zoals het opstijgen van luchtballonnen.

De AIVD gebruikt de VGB voor veiligheidsonderzoeken bij posities die vertrouwen vereisen. Gemeenten gebruiken hem voor specifieke evenementenvergunningen. Nergens in de Woningwet, nergens in het huurrecht, nergens in enige richtlijn over de waarborgsom staat ook maar één woord over een verklaring van geen bezwaar als voorwaarde voor borgteruggave.

Dat een verhuurder dit termijn gebruikt is geen misverstand. Het is een bewuste keuze. De term klinkt bureaucratisch en officieel genoeg dat een huurder die Nederlands recht niet kent, hem niet in twijfel trekt.

Sinds juli 2024 is de Nederlandse wet glashelder over borgteruggave. De verhuurder moet de borg binnen twee weken na het einde van de huurovereenkomst terugbetalen, tenzij er aantoonbare schade is of openstaande betalingen.

Aftrekken mag alleen voor echte schade — niet voor normaal gebruik, slijtage of 'vervuiling' die bij normaal wonen hoort. Als de verhuurder iets inhoudt, moet hij een gedetailleerde specificatie geven met facturen. Geen vage aanslagen van €300 voor 'schoonmaakkosten' zonder bewijs.

En de procedure? Die is simpel. Je stuurt een formele brief of e-mail waarin je de borg terugvraagt, bij voorkeur met foto's en een inspectierapport als bewijs van de staat van de woning. Als de verhuurder niet reageert of weigert, kun je juridische stappen nemen — ook vanuit het buitenland. Je hoeft niet terug naar Nederland om je recht te halen.

Je claim blijft vijf jaar geldig. Dat betekent dat een verhuurder niet kan wachten tot je 'het vergeet'.

Het patroon is voorspelbaar. De huurder vertrekt uit Nederland. De verhuurder weet dat de huurder straks in een andere tijdzone zit, geen Nederlands spreekt, en waarschijnlijk niet terugkomt om voor een borg van €1.500 een rechtszaak te starten. Dat is het moment waarop de 'verklaring van geen bezwaar' opduikt.

Soms wordt het geïntroduceerd als 'standaardprocedure bij vertrek naar het buitenland'. Soms als 'bewijs dat je geen schulden hebt in Nederland'. Soms als 'vereiste van de Belastingdienst' — wat ook al niet klopt. De uitvoering is altijd hetzelfde: de huurder moet iets regelen wat niet bestaat, bij een notaris die het niet kan afgeven, en de borg blijft vastzitten tot het 'klaar' is.

Een advocatenkantoor dat gespecialiseerd is in expat-cases rapporteert dat de meerderheid van hun klanten met borgproblemen te maken krijgt met dit soort verzonnen eisen. De meest voorkomende smoesjes zijn schadeclaims zonder bewijs, schoonmaakkosten zonder factuur, en administratieve vereisten die nergens in de wet staan.

Als deze zaken voor de rechter komen, worden de eisen van verhuurders routinematig afgewezen. De huurder krijgt de volledige borg terug, plus rente, plus soms de juridische kosten.

Een Nederlandse huurder in Groningen die zijn borg niet terugkrijgt, belt de Huurcommissie. Of hij gaat langs het Juridisch Loket. Of hij stuurt een aangetekende brief en dreigt met een procedure. De verhuurder weet dat en gedraagt zich doorgaans correct.

Een expat in Eindhoven die naar Londen vertrekt, heeft die opties niet — of denkt ze niet te hebben. De afstand, de taal, het onbekende rechtssysteem: het is een perfecte combinatie voor verhuurders die het erop aanleggen. De VGB-eis is daarvan het symptoom. Het is geen misverstand van een verhuurder die 'het niet wist'. Het is een gerichte tactiek tegen mensen van wie men aanneemt dat ze zich niet zullen verweren.

En dat is precies waarom je het moet weigeren.

Stap één: weiger. In schrift. Stuur een e-mail waarin je stelt dat de verklaring van geen bezwaar geen wettelijke voorwaarde is voor borgteruggave en dat je de borg binnen 14 dagen verwacht, zoals de wet voorschrijft.

Stap twee: documenteer. Foto's van de woning bij vertrek, het opleveringsrapport, correspondentie met de verhuurder — bewaar alles. Als de verhuurder schade claimt, vraag dan een specificatie met facturen. Een vage claim zonder bewijs is niet genoeg.

Stap drie: dreig met juridische stappen. Je hoeft niet naar Nederland terug te komen. Je kunt een Nederlandse advocaat machtigen en de procedure op afstand voeren. De verjaringstermijn is vijf jaar — je hebt tijd, maar wacht niet te lang.

Stap vier: als de verhuurder blijft weigeren, dien een procedure in. Rechters wijzen dit soort verzonnen eisen routinematig af. Je krijgt je borg, plus wettelijke rente, en vaak ook je proceskosten terug.

De boodschap is simpel: de wet staat aan jouw kant. De verklaring van geen bezwaar is een lege eis in een formele verpakking. Niet akkoord gaan is geen agressie — het is je recht.

We helpen huurders woningen vinden op Funda, Pararius, Kamernet en honderden andere sites. Maar we zien ook wat er misgaat aan het einde van een huurcontract. De VGB-eis is niet zeldzaam — we horen het maandelijks van gebruikers die vertrekken uit Amsterdam, Den Haag, Rotterdam. Meestal expats. Meestal engelstalig. Altijd met een verhuurder die weet dat de huurder vertrekt.

Wat me opvalt: de huurders die direct weigeren en de wet aanhalen, krijgen hun borg terug. Degene die twijfelen of proberen mee te werken, zitten maanden vast. De VGB is een test. Als je hem accepteert, accepteer je de voorwaarden van de verhuurder boven de wet. Doe dat niet.

Je borg is jouw geld. De wet zegt 14 dagen. Geen verklaring, geen notaris, geen 'standaardprocedure bij vertrek'. Twee weken, punt.