Het tijdelijke studentencontract is terug — en internationals betalen de rekening

De Wet vaste huurcontracten maakte op 1 juli 2024 het vaste huurcontract weer de norm. Tijdelijke contracten mochten alleen nog voor een paar specifieke groepen: mensen die tijdelijk in een andere gemeente wonen, mensen uit het buitenland, urgente sociale gevallen en mensen die door renovatie hun huis uit moeten. Voor studenten was dat een zijdeur, geen hoofdroute.

Twee jaar later draait de politiek dat terug. Onder druk van verhuurders en universiteiten komt er een verruiming van het Besluit specifieke groepen tijdelijke huurovereenkomst, zodat vanaf 2026/2027 álle studenten een tijdelijk contract van maximaal twee jaar kunnen krijgen. Ook als ze gewoon in Nederland wonen en studeren.

Dat klinkt als meer aanbod. Het is in werkelijkheid een verschuiving van risico. De verhuurder krijgt flexibiliteit, de student krijgt een einddatum. En wie het minst kan onderhandelen, krijgt die einddatum het eerst.

Internationale studenten zijn al jaren afhankelijk van de private sector. Ze hebben geen familie in de buurt, geen netwerk dat even een kamer regelt, en de campuswoningen zijn schaars. Ze komen terecht bij particuliere verhuurders in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam of Groningen — vaak via Pararius of Kamernet, soms via een makelaar die ze nooit meer spreken.

Met een tijdelijk contract van twee jaar betekent dat: na twee jaar weg. Ook als je bachelor nog loopt. Ook als je net een masterscriptie begint. Ook als je in Delft of Eindhoven zit en de woningmarkt daar net zo vast is als thuis.

En er is een tweede effect. Verhuurders mogen kiezen. Bij twee kandidaten voor dezelfde kamer is de Nederlandse student met een garantstelling van ouders de veiligere optie. De international met een BSN dat nog moet worden aangevraagd, een huurtoeslag-aanvraag die nog moet lopen en een contract dat in het Engels moet worden uitgelegd — die valt af. Niet omdat het mag, maar omdat het kan.

Lees de grondslag van het Besluit specifieke groepen tijdelijke huurovereenkomst goed. Er staat: tijdelijk in een andere gemeente binnen Nederland, of afkomstig uit het buitenland. Dat zijn twee verschillende categorieën, en ze zijn niet hetzelfde.

De eerste is een verhuisbeweging. De tweede is een nationaliteit. Als je die twee in één regeling stopt en vervolgens zegt dat alle studenten eronder vallen, dan maak je van herkomst een selectiecriterium. Een verhuurder in Utrecht kan tegen een Nederlandse student zeggen: jij valt onder de gemeentegrondslag. Tegen een international zegt hij: jij valt onder de buitenlandgrondslag. Zelfde contract, andere reden. En de international heeft geen idee dat het onderscheid juridisch iets uitmaakt.

Dat is geen theoretisch risico. Ik heb contracten gezien waarin de tijdelijke grondslag niet of half werd benoemd — een zin als 'tijdelijk in verband met studie' zonder verwijzing naar de juiste categorie. Zo'n contract is niet zomaar geldig. De Huurcommissie en de rechter kijken naar de grondslag, niet naar de bedoeling.

Dit is het enige praktische advies dat ik je meegeef, en het is niet vrijblijvend. Als je een tijdelijk contract krijgt, eis dan dat de grondslag expliciet en correct in het contract staat. Niet 'tijdelijk', niet 'in verband met studie', maar de exacte categorie uit het Besluit: tijdelijk in een andere gemeente binnen Nederland, of afkomstig uit het buitenland.

Staat die grondslag er niet, of staat er iets anders, dan is het contract in feite een vast contract. Dat betekent huurbescherming. Dat betekent dat de verhuurder je er niet zomaar na twee jaar uit mag zetten. En dat betekent dat je niet hoeft te wachten tot een rechter je gelijk geeft — je kunt het gesprek aangaan met de wetenschap dat je niet hoeft te tekenen zoals het er ligt.

Ik zeg niet dat je moet weigeren. Ik zeg dat je moet weten wat je tekent. En dat je de aanzegplicht kent: de verhuurder moet tussen drie maanden en één maand voor het einde schriftelijk laten weten dat het contract stopt. Doet hij dat niet, dan wordt het contract automatisch onbepaald. Ook dat is een recht dat je niet moet laten liggen.

Er is een contractvorm die wél continuïteit biedt: het campuscontract. Dat is onbepaald, maar gekoppeld aan je studentstatus. Zolang je ingeschreven staat, mag je blijven. De verhuurder kan opzeggen als je stopt met studeren, maar dat moet hij bewijzen — en dat kost tijd.

Voor een internationale student in een driejarige bachelor of een tweejarige master is dat een beter passend instrument dan een tijdelijk contract van twee jaar. Toch wordt het campuscontract nauwelijks genoemd in het debat. Waarom? Omdat het de verhuurder minder vrijheid geeft. En het debat wordt gedomineerd door verhuurders.

De LSVb en de Woonbond hebben beiden kritiek op de terugkeer van het tijdelijke contract. De Woonbond noemt het een ondermijning van de Wet vaste huurcontracten. De LSVb wijst erop dat het de onzekerheid niet oplost, maar verplaatst. Ik sluit me bij die kritiek aan, maar ik wil er iets aan toevoegen: de oplossing is niet om het tijdelijke contract te verbieden. De oplossing is om het campuscontract de standaard te maken voor studentenhuisvesting.

De politiek verkoopt de verruiming als een aanbodmaatregel. Minder risico voor verhuurders, dus meer kamers. Ik geloof daar niets van. Verhuurders die wilden verhuren, verhuren al. De drempel is niet het contract, maar de huurprijs, de regelgeving en de handhaving.

Wat er wél gebeurt: de doorstroming stopt. Een international die na twee jaar weg moet, gaat niet investeren in de buurt, niet klagen over gebreken, niet naar de huurcommissie stappen voor een huurprijscheck. Die is allang blij dat hij iets heeft. En de volgende international die komt, krijgt hetzelfde contract, met dezelfde einddatum, zonder dat iemand ooit heeft uitgezocht of het allemaal wel mocht.

Nuffic vond in 2025 dat 32 procent van de internationale studenten overweegt Nederland te verlaten door huisvestingsproblemen. Als het tijdelijke contract de norm wordt, gaat dat percentage omhoog. Dat is geen woningmarktprobleem meer. Dat is een vestigingsklimaatprobleem.