De kinderen-blijven-langer-thuis-regels: hoe een fiscaal detail internationals uit de kamerwoningmarkt drukt

Ik zie het elke week in de cijfers van House Hunter. Een ouder uit Utrecht zoekt een kamer voor een dochter die in Groningen gaat studeren. Die ouder heeft het geld, heeft de intentie, en haakt af zodra de fiscalist belt.

Dat is geen toeval. Het Belastingplan 2026, in december 2025 door de Tweede en Eerste Kamer geloodst, bevat geen enkele gerichte ondersteuning voor ouders die een kamer voor hun studerende kind regelen. Geen aftrek, geen vrijstelling, geen uitzondering. Het is een bewuste beleidskeuze, geen technische omissie.

En die keuze heeft een effect dat nergens in de stukken staat: de kamers die Nederlandse ouders voorheen verhuurden aan internationale studenten, verdwijnen uit de markt. Niet omdat iemand dat zo bedacht heeft, maar omdat de rekening niet meer klopt.

Koop je als ouder een woning voor je studerende kind, dan valt die in box 3. Je betaalt belasting over een fictief rendement op basis van de WOZ-waarde, ook als er geen cent huur binnenkomt. De woning is een beleggingsobject, geen sociaal goed.

Verhuur je een kamer aan je kind onder de marktprijs, dan ziet de Belastingdienst het verschil als een schenking. En schenken is alleen belastingvrij tot een strikte grens van €100.000 voor een woning, met voorwaarden die de meeste ouders niet halen.

Verhuur je vervolgens een kamer aan een huisgenoot van je kind, dan is huur boven ongeveer €5.164 per jaar belastbaar inkomen. Dat is de drempel waarop ouders afhaken. Niet omdat ze het niet kunnen betalen, maar omdat de administratie en het risico niet opwegen tegen de opbrengst.

Veel mensen denken dat huurtoeslag het probleem oplost. Dat doet het niet. Een kamer in een gedeeld huis, zeker als je van je ouders huurt, kwalificeert meestal niet omdat de ruimte niet zelfstandig is.

Dus zelfs als een student in een kamer zit die door de ouders is gekocht, is er geen toeslag die de maandlasten dempt. De rekening komt volledig bij de familie te liggen. En dan hebben we het nog niet over de huurcommissie, die bij een te hoge huur in beeld komt, of over de Woningwet die eisen stelt aan kamerverhuur.

Het stapelt op. Elke laag maakt het iets minder aantrekkelijk om die kamer te kopen en open te stellen. En elke laag duwt ouders richting het enige alternatief dat overblijft: het kind thuis laten wonen.

In 2016 woonde 31% van de afgestudeerden nog thuis. In 2023 was dat 43%. Dat is geen culturele verschuiving, dat is het leenstelsel dat in 2015 de basisbeurs verving door leningen.

De basisbeurs is in 2023 teruggekomen, maar de trend is niet gekeerd. Dat komt door de woningnood en de kosten. Een studentenkamer in Amsterdam, Utrecht of Rotterdam tikt makkelijk €1.000 per maand aan. Voor veel gezinnen is dat geen optie, en de fiscaliteit maakt het ook niet aantrekkelijker.

Het gevolg is dat studenten langer thuis blijven wonen, minder zelfstandig worden en later aan de grote levenskeuzes beginnen. Het Nederlands Jeugdinstituut ziet stress en uitgestelde stappen. De Universiteit Leiden ziet dat het krijgen van kinderen steeds meer als iets wordt gezien dat je moet regelen. Dat is de prijs van een fiscaal systeem dat studentenhuisvesting niet als sociaal goed behandelt.

Hier wordt het ongemakkelijk. De Adviesraad Migratie stelt dat internationale studenten door hun kleinere netwerk harder geraakt worden door de krapte. Ze hebben geen ouders in de buurt die een kamer kunnen kopen, geen familienetwerk dat even bijspringt.

Tegelijk zorgt de fiscaliteit ervoor dat Nederlandse ouders terughoudend zijn om hun kind in een gedeeld huis met internationale studenten te laten wonen. De administratieve rompslomp en het fiscale risico van verhuur aan niet-familieleden maken dat onaantrekkelijk. Het gevolg is segregatie: Nederlandse studenten blijven thuis of in Nederlandse kringen, internationals zoeken het elders.

Dat is geen selectiebeleid dat iemand heeft bedacht. Maar het is wel het effect. De kamers die voorheen door ouders werden aangeboden, verdwijnen. En de internationals die ze het hardst nodig hadden, voelen dat het eerst.

Ik ben niet tegen fiscale helderheid. Ik ben tegen een regeling die doet alsof ze neutraal is terwijl ze selecteert. Als je studentenhuisvesting als sociale infrastructuur ziet, dan horen daar fiscale prikkels bij. Aftrekbaarheid, een ruimere vrijstelling, of een uitzondering voor kamers die aantoonbaar aan internationale studenten worden verhuurd.

Dat gebeurt nu niet. Het Belastingplan 2026 heeft geen enkele gerichte maatregel voor dit probleem. De politiek heeft ervoor gekozen om het niet op te lossen, en de markt lost het op haar eigen manier op: door kamers te laten verdwijnen.

Ik zeg niet dat House Hunter dit oplost. Wij monitoren duizend websites en seinen je zodra er een woning vrijkomt. Dat helpt om sneller te reageren, niet om het aanbod te vergroten. Maar zolang de fiscaliteit ouders wegjaagt, blijft het dweilen met de kraan open.